Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Sprawozdanie z XVIII Międzynarodowego Kongresu Zaburzeń Krzepnięcia. Ljubljana, 20-24.06.2004

Autor:
Krzysztof J. Filipiak
Typ:
type 5
Język:
PL
Czasopismo:
Polski Przegląd Kardiologiczny
Rok:
2004
Tom:
6
Numer:
3
Strona początkowa:
377
Strona końcowa:
378
ISSN:
1507-5540
Słowa kluczowe:
Sprawozdanie z XVIII Międzynarodowego Kongresu Zaburzeń Krzepnięcia
Czytaj

W dniach 20-24 czerwca 2004 roku odbył się kolejny – organizowany w cyklu dwuletnim – XVIII Międzynarodowego Kongres Zaburzeń Krzepnięcia (International Congress on Thrombosis). Przedstawiane na nim były zagadnienia związane z badaniami układu krzepnięcia, zaburzeniami hemostazy, badaniami czynności płytek, fibrynogenu, procesów fibrynolizy oraz terapii przeciwkrzepliwej w wielu dziedzinach medycyny. Dla kardiologów szczególnie interesujące wątki obrad i prezentowanych prac dotyczyły przede wszystkim: zależności pomiędzy zjawiskami krzepnięcia a uogólnionym procesem zapalnym (thrombosis and inflammation), kontrowersji związanych z optymalnym algorytmem diagnostycznym rozpoznawania żylnej zakrzepicy głębokiej, oporności na kwas acetylosalicylowy (ASA) i inne leki przeciwpłytkowe, nowych leków o działaniu przeciwzakrzepowym. Na kongresie zaprezentowano kilka interesujących doniesień naukowych. Badacze programu klinicznego VITRO (VItamins and ThROmbosis study) zaprzeczyli tezie, aby przewlekłe, 2,5-letnie podawanie kwasu foliowego, witaminy B6 i B12 – zarówno w grupie z normohomocysteinemią, jak i w grupie z podwyższonym stężeniem osoczowej homocysteiny, wiązało się z jakimkolwiek dodatkowym zyskiem, gdy leczenie takie stosowane jest jako dodatek do standardowej terapii prewencji wtórnej u osób po przebytej zatorowości płucnej lub zakrzepicy żył głębokich (Willems H. i wsp.). Z kolei w populacyjnym badaniu włoskim InCHIANTI obejmującym łącznie 460 osób, potwierdzono odwrotną korelację pomiędzy osoczowym stężeniem homocysteiny a stężeniami badanych w programie VITRO witamin. Okazało się również, że w populacji włoskiej, szczególne znaczenia dla podwyższonych stężeń homocysteiny ma polimorfizm genetyczny dotyczący szlaku enzymatycznego powstawania tego związku. Stężenie białka CRP korelowało w badanej populacji pozytywnie jedynie z wiekiem badanych, a negatywnie z osoczowym stężeniem witaminy B6, nie miało natomiast związku ze stężeniem homocysteiny. Sera-Majem L. w przesiewowym badaniu 1600 osób z basenu Morza ?ródziemnego udowodnił, że osoby spożywające najwięcej oliwy z oliwek, są jednocześnie osobami z większym spożyciem ryb, jajek, warzyw i innych nienasyconych tłuszczów, stąd ich ogólne spożycie tłuszczów jest bardzo duże. Można dlatego sugerować, że spożywanie oliwy z oliwek nie jest jedynym dobroczynnym elementem diety śródziemnomorskiej. Badanie Trichopoulou wskazywały z kolei, że podstawowym „dobroczynnym elementem” tej diety ma być oliwa z oliwek, pokarmy roślinne i umiarkowane, regularne spożywanie wina. W niezwykle interesującej, chociaż mało liczebnej grupie młodych, zdrowych mężczyzn, Mezzano D. i Leighton F dowiedli, że dieta śródziemnomorska oddziaływuje korzystnie na hemostatyczne czynniki ryzyka, zwłaszcza, gdy połączona jest ze spożywaniem wina. W dwóch dobranych grupach młodych mężczyzn stosowali oni przez 3 miesiące kontrolowaną dietę śródziemnomorską, w tym, że tylko w jednej uzupełniana ona była dziennym przyjmowaniem czerwonego wina w dawce 240 ml. W grupie otrzymującej czerwone wino, dochodziło do bardziej istotnych spadków: fibrynogenu, czynnika VIIc, większych wzrostów tPA, ale również nieco większego ryzyka agregacji płytek i stężenia PAI-1, co interpretowano jako zmiany kompensacyjne względem profibrynolitycznego i antyagregacyjnego wpływu alkoholu. Jesty J. i wsp. w doświadczeniach nad wpływem dymu tytoniowego na zdolności agregacyjne płytek krwi in vitro udowodnili, że dym tytoniowy pozbawiony nikotyny wywiera jeszcze bardziej negatywne skutki na płytki krwi. Paradoksalnie więc, nikotyna osłabia proagregacyjny efekt nie-nikotynowych składników dymu tytoniowego na płytki krwi. Pietrapiana D. i wsp. donieśli natomiast o kolejnym mechanizmie, w którym estrogeny wpływają na wzrost trombino- i tromboksanozależnej agregacji płytek krwi, zwiększając tym samym ryzyko zdarzeń zakrzepowo-zatorowych. W zakresie terapii zakrzepicy żył głębokich również przedstawiono kilka bardzo interesujących doniesień. Hajduk B., Małek G. i wsp. przedstawili polski, retrospektywny rejestr stosowania filtrów do żyły głównej dolnej u osób po zakrzepicy żył głębokich. Wbrew wcześniejszym doniesieniom z literatury, postępowanie takie nie wiązało się z redukcją ponownych zdarzeń w porównaniu do dobranej grupy chorych leczonych bez użycia filtrów. Doniesienie to potwierdziła poniekąd również grupa Queneta S. i wsp., nie znajdując w 8-letniej odległej obserwacji randomizowanego badania PREPIC korzyści ze stosowania filtrów implantowanych do żyły głównej. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszy się od pewnego czasu zjawisko aspirynooporności. Peridiou A. i wsp. u 342 kolejnych chorych przyjmowanych z rozpoznaniem niestabilnej choroby wieńcowej/zawału serca bez uniesienia ST, oznaczali tzw. clotting time (CT) na automatycznym analizatorze funkcji płytek (aparat PFA-100), będący miarą zahamowania agregacji płytek, uznając wszystkie oznaczenia CT<300 s za miarę aspirynooporności. Krew pobiera była bezpośrednio przy przyjęciu (u chorych, którzy otrzymali ASA przed przyjęciem) lub 6 h po podaniu ASA w szpitalu. Udowodniono, że aspirynoporność w tej grupie dotyczyła aż 29,8% pacjentów, a osoby te w rocznej obserwacji charakteryzowała większa częstość ponownych zdarzeń sercowo-naczyniowych (19,4% vs 11,3% w grupie z pierwszym prawidłowym CT). Narvaez I. i wsp. w grupie 158 osób populacji hiszpańskiej, ze stabilną chorobą wieńcową przyjmujących przewlekle ASA, również posiłkując się aparatem PFA-100, aspirynooporność szacowali z kolei na 35%. Okazuje się, że zwiększona agregacja płytek koreluje z obniżoną zmiennością rytmu zatokowego w grupie chorych po zawale serca z uniesieniem ST, zarówno w fazie ostrej, jak i w okresie rehabilitacji pozawałowej (Hamaad A. i wsp.). W grupie osób szczególnie dużego ryzyka (choroba trójnaczyniowa zdyskwalifikowana od operacji kardiochirurgicznej, objawy dławicy po operacji kardiochirurgicznej, wczesny rozwój choroby wieńcowej u osób z wieloma dodatkowymi czynnikami ryzyka) terapia atorwastatyną w dawce 40 mg/24 h nie zapewnia właściwej modulacji odczynu zapalnego ani trombogennego, ale jej zwiększenie do 80 mg/24 h znacząco poprawia wszystkie badane parametry odczynu zapalnego i trombogennego (Marin F i wsp.). Warto również wspomnieć o znakomitych wykładach znawców takich zagadnień jak: roli metaloproteinaz w chorobach układu krążenia (H.R. Lijnen), oporności na kwas acetylosalicylowy i inne leki przeciwpłytkowe (C. Patrono) czy zaburzeń układu krzepnięcia w utrwalonym migotaniu przedsionków (G.Y.H. Lip). W trakcie towarzyszącej kongresowi wystawie firm farmaceutycznych, intensywnie promowana była nowa heparyna drobnocząsteczkową (LMWH) – bemiparyna – o mniejszej masie cząsteczkowej i wyższym współczynniku aktywności anty-Xa/IIa w stosunku do obecnie używanych LMWH. Niestety nie posiada ona, jak dotąd, żadnych szerszych badań klinicznych, a w kontrolowanych badań porównawczych, jej większa skuteczność terapeutyczna i lepszy profil bezpieczeństwa udowodniony jest jedynie w porównaniu z tradycyjną, niefrakcjonowaną heparyną. Na kongresie przedstawiono łącznie 6 hiszpańskich doniesień zachęcających do szerszych badań nad tym lekiem. W zakresie zaprezentowanych, nowych leków warto jeszcze wspomnieć o doniesieniach wskazujących na brak istotnych interakcji z amiodaronem, atorwastatyną i digoksyną w przypadku nowego doustnego leku przeciwkrzepliwego – ximelagatranu (Dorani H. i wsp.), jak i kilku doniesieniach omawiających pierwsze doświadczenia z doustnym, bezpośrednim inhibitorem czynnika Xa – związkiem o kodzie BAY 59-7939. Wszystkie doniesienia na ten temat pochodziły bezpośrednio od grup naukowych pracujących w koncernie Bayer, który wynalazł ten lek (Hoppensteadt D. i wsp.) Zaprezentowano też wyniki pierwszego badania klinicznego ze stosowaniem stentów uwalniających abciximab – wyniki tego badania wskazywały, że ten rodzaj stentów również może prowadzić do zmniejszenia ryzyka restenozy po zabiegach angioplastyki wieńcowej. XVIII Międzynarodowy Kongres Krzepnięcia niewątpliwie należał do interesujących wydarzeń naukowych tego roku. Na kongresie tym zaprezentowano kilka polskich oryginalnych doniesień, a dwóch wybitnych polskich ekspertów występowało na zaproszenie organizatorów w głównych sesjach naukowych (prof. Adam Torbicki – Thrombolysis in sub-massive pulmonary emboliom – pro/contra oraz prof. Jacek Musiał – Antithrombotic efficacy of aspirin and genetic polymorphism in the hemostatic system). Wszystkie doniesienia opublikowano w formie abstraktowej w suplemencie pisma „Pathophysiology of Hemostasis and Thrombosis” 2003, 33, supl. 2. Kolejny XIX już kongres odbędzie się w 2006 roku w Tel Avivie.