Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Sprawozdanie z 74 Kongresu European Atherosclerosis Society. Sevilla 17-20.04.2004

Autor:
Jarosław D. Kasprzak
Typ:
type 5
Język:
PL
Czasopismo:
Polski Przegląd Kardiologiczny
Rok:
2004
Tom:
6
Numer:
3
Strona początkowa:
369
Strona końcowa:
370
ISSN:
1507-5540
Słowa kluczowe:
Sprawozdanie z 74 Kongresu European Atherosclerosis Society
Czytaj

Współczesna wiedza o procesie miażdżycowym staje się odrębną, rozległą i wielostronną dziedziną nauki, łączącą badania podstawowe na poziomie molekularnym, genetykę, farmakologię, badania kliniczne i wiele innych aspektów medycyny. Tę różnorodność odzwierciedlał doskonale profil uczestników i tematyki 74 Kongresu European Atherosclerosis Society. Wśród ponad 2000 uczestników dominowali wprawdzie przedstawiciele nauk podstawowych, ale tematyka kongresu pozwalała również klinicyście na wartościowe uzupełnienie i aktualizację wiedzy dotyczącej zagadnień miażdżycy. Nietypowo przebiegała inauguracja kongresu, na której jednym z zaproszonych wykładowców był paleontolog, Juan Luis Arsuaga – kierownik położonego niedaleko Sewilli stanowiska archeologicznego Atapuerca, który podzielił się swoimi przemyśleniami na temat zmian w sposobie życia, odżywiania się i metabolizmu, jakich nasz gatunek doświadczył w okresie przechodzenia z epoki paleolitu do neolitu. W swoim wykładzie z interesującej, niemedycznej perspektywy przedstawił przemianę rasy ludzkiej z łagodnych roślinożerców roślinożerców szacowanych stężeniach cholesterolu LDL około 60-70 mg% w obecny fenotyp istot wszystkożernych, nękanych przez epidemiczne problemy zdrowotne w dużej części zależne od błędnej diety. Problemy zaburzeń gospodarki lipidowej stanowiły jeden z głównych nurtów kongresu. Prezentacje autorów z różnych części świata potwierdzały globalny charakter problemu i konieczność poszukiwań jeszcze skuteczniejszych sposobów leczenia. Olbrzymią wartość ma już samo ścisłe przestrzeganie obowiązujących wytycznych lipidowych. W kontraście do coraz lepiej poznawanych wielokierunkowych korzystnych działań statyn stoją dane dotyczące praktycznej skuteczności leczenia, mierzonej odsetkiem pacjentów osiągających cele terapeutyczne – dane z Szwajcarii mówiły o 29% pacjentów z chorobą wieńcową i 45% pacjentów bez niej, a hiszpańskie – o 26% pacjentów osiągających cel. Potwierdza to, jak żmudne w praktyce jest implementowanie właściwej realizacji jasno wytyczonych celów leczenia (analogiczny problem, jak w przypadku nadciśnienia tętniczego). Potwierdza to, że na początku XXI wieku powszechnie dostępne leki maja wysoką skuteczność prewencyjną, która umożliwia jak najszybsze doprowadzenie pacjenta do pożądanych wartości lipidemii. Porównanie znaczenia „szybkości efektu” jest celem badania ACTFAST (Achieve Cholesterol Targets Fast with Atorvastatin Stratified Titration), którego protokół prezentowano na Kongresie – ocenie będzie w nim podlegać odsetek powodzenia terapii (LDL<100 mg%) uzyskanego w ciągu jej pierwszych 12 tygodni – przy doborze wstępnych dawek statyny według algorytmu uwzględniającego wyjściową LDL-cholesterolemię. Badanie jest zakończone, znajduje się obecnie w trakcie analizy danych. Wiele uwagi poświęcono najnowszym badaniom porównawczym agresywnych i standardowych protokołów statynoterapii. W badaniach PROVE IT i REVERSAL, prowadzonych w identycznym protokole porównującym leczenie atorwastatyną 80 mg i prawastatyną 40 mg. Wykazano w nich zaskakująco dużą przewagę leczenia silniejszego – manifestującą się bardzo szybko zarysowującym się zmniejszeniem częstości punktów docelowych – zgonów i zawałów serca, a w badaniu REVERSAL – zahamowaniem narastania objętości (ocenianej precyzyjną metodą ultrasonografie wewnątrzwieńcowej) blaszek miażdżycowych w tętnicach wieńcowych. Efekty standardowej terapii były znacznie słabsze. REVERSAL wykazał, że koncepcja „rozpuszczania” zmian miażdżycowych statynami może być trudna do realizacji, bardziej realne jest natomiast zahamowanie tempa ich narastania. Co ciekawe, po raz pierwszy wykazano różnicę siły działania przeciwmiażdżycowego różnych statyn przy podobnym poziomie działania hipolipemizującego – większą skuteczność atorwastatyny tłumaczyć może jej działanie obniżające stężenie CRP. Wśród doniesień oryginalnych zaprezentowanych na Kongresie wiele uwagi poświęcono mniej znanym efektom stosowania statyn, i tak Zanbon i wsp. opisywali fenotypowe zmiany profilu LDL pod wpływem simwastatyną z niacyną, polegające na korzystnym zwiększeniu odsetka dużych lekkich LDL. Milionis i wsp. wykazali odmienne efekty różnych statyn na stężenia kwasu moczowego (wyraźny efekt obniżający w przypadku atorwastatyny). Z kolei polska praca (Herman i wsp.) opisywała korzystny wpływ atorwastatyny na parametry hemostazy, przede wszystkim dotyczący obniżania aktywności PAI-1 (inhibitora aktywatora plazminogenu). Simwastatyna z kolei (Stavridou i wsp.) zmniejszałą stężenia krążących oksydowanych LDL, stanowiących o aterogenności tej klasy lipoprotein. Działanie przeciwzapalne statyn, oceniane spadkiem CRP wydaje się być istotnie potęgowane współpodawaniem ezetimibu (inhibitor wchłaniania cholesterolu z jelit) – co prowadzi do średnio aż 31% spadku stężeń CRP. Z kolei ze znanego badania GREACE pochodzi ciekawa analiza „post-hoc” dotycząca korzyści w grupach pacjentów podzielonych wg przyjmowania statyn i inhibitorów konwertazy. W populacji GREACE korzyści z przyjmowania obydwu grup leków były addytywne, jednak pacjenci leczeni wyłącznie inhibitorami konwertazy angiotensyny, w odróżnieniu od statyn, nie wykazywali istotnej poprawy przebiegu klinicznego. Interesujące z punktu widzenia praktycznego były prace analizujące wpływ alkoholu na czynniki aterogenne – wydaje się, że jego umiarkowana konsumpcja nie tylko podwyższa HDL-cholesterol, ale także zwiększa aktywność związanego z HDL enzymu antyoksydacyjnego paraoksonazy, zmniejsza całkowity stres oksydacyjny, obniża stężenie fibynogenu, lecz podwyższa stężenie homocysteiny. Nie wykazano istotnego wpływu na lipoproteinę Lp (a). Frapujący kierunek badań stanowią prace dotyczące szczepionki przeciwko miażdżycy. Jednym z kierunków jest wywoływanie obwodowej tolerancji immunologicznej poprzez doustne podawanie oksydowanych LDL (ox-LDL), co w modelu mysim spowalniało aterogenezę poprzez indukcję populacji limfocytów T, produkujących przeciwzapalne cytokiny, np. IL-10 i TGF-beta w odpowiedzi na pojawienie się w obrębie blaszki miażdżycowej ox-LDL. Innym badanym immunomodulatorem (podawanym parenteralnie) są modyfikowane sekwencje peptydowe apolipoproteiny B-100. Inny tor badań stanowią próby immunizacji przeciwko interleukinie 12, uważanej za ważną cytokinę o działaniu prozapalnym i aterogennym. Skuteczność dostępnych statyn nie hamuje jednak poszukiwań leków o innych mechanizmach działania – szczególnie wiele uwagi poświęca się poszukiwaniom skutecznej terapii podwyższającej stężenie cholesterolu HDL. Na sympozjach Kongresu zaprezentowano wyniki wczesnych badań dwu niezwykle obiecujących leków: torcetrapibu (inhibitora CETP – cholesterol esteryl transfer proteine, białka przekazującego estry cholesterolu z lipoprotein HDL do lipoprotein LDL) oraz rekombinowanej apolipoproteiny Apo-IB Milano (Esperion ETC-135). Leki te z całą pewnością wytyczają nowe horyzonty dla poszukiwań skutecznych leków prewencji sercowo-naczyniowej, a cytowane spektakularne wyniki wzbudziły wśród uczestników Kongresu emocje porównywalne z innymi atrakcjami Sewilli – wspaniałą katedrą, mauretańskim Alcazarem czy też – corridą.