Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Łysienie wywołane przez chemioterapię przeciwnowotworową

Autor:
Rafał Białynicki-Birula, Ewa Migdał
Typ:
Prace poglądowe
Język:
PL
Czasopismo:
Dermatologia Kliniczna
Rok:
2006
Tom:
8
Numer:
2
Strona początkowa:
108
Strona końcowa:
113
ISSN:
1730-7201
Słowa kluczowe:
włosy, łysienie, cytostatyki, chemioterapia
Czytaj

Większość chemioterapeutyków przeciwnowotworowych nie wykazuje wybiórczego działania przeciwnowotworowego i uszkadza komórki nowotworowe oraz szybko rosnące tkanki prawidłowe. Cytostatyki wywołująwiele różnych reakcji skórnych. Wypadanie włosów prowadzące do wyłysienia jest najczęściej występującym działaniem niepożądanym chemioterapii, należącym do subiektywnie najbardziej przykrych. 85% mieszków włosowych na owłosionej skórze głowy znajduje się w fazie anagenu, a tylko około 15% - w fazie telogenu. Komórki włosów anagenowych ulegają szybkim podziałom, co powoduje, że są bardziej wrażliwe na działanie cytostatyków. Zauważalne łysienie anagenowe występuje najczęściej po 3 tygodniach od rozpoczęcia leczenia. Niemal wszystkie leki cytostatyczne stosowane w leczeniu nowotworów powodują utratę włosów. Jej nasilenie zależy od rodzaju, dawki i schematu terapeutycznego stosowanych cytostatyków. U osób predysponowanych nawet pojedyncza dawka cyto-statyku może indukowaæ utratę włosów. Utracie włosów można zapobiec, stosując hipotermię głowy. Pierwsze tego rodzaju próby podjęto w latach 70. ubiegłego wieku. Metoda ta powoduje zmniejszenie perfuzji, przez co mniej leku dociera do mieszków włosowych i ogranicza toksyczne działanie cytostatyku na komórki. Większość pacjentów dobrze toleruje te zabiegi. Hipotermia głowy jest skuteczna średnio w 70-80% przypadków (30-90%), ale skuteczność tych zabiegów znacznie się różni w zależności od choroby podstawowej oraz zastosowanej terapii. Prawdopodobieństwo wyłysienia wzrasta podczas kuracji wielolekowej i leczenia dużymi dawkami leków cytostatycznych. Hipotermia owłosionej skóry głowy zwiększa prawdopodobieństwo powstawania przerzutów w tej okolicy. Metoda jest prosta, stosunkowo skuteczna i niedroga, ale jej stosowanie nadal budzi kontrowersje. Utracie włosów próbowano również zapobiec, stosując miejscowo minoksydyl. Badania przeprowadzone na gryzoniach wykazały odrost włosów, ale u ludzi uzyskano jedynie skrócenie czasu odrostu włosów. Należy pamiętać, że leki cytostatyczne stosowane są nie tylko w leczeniu chorób nowotworowych. Azatiopryna, metotreksat i cyklofosfamid są lekami powszechnie stosowanymi u pacjentów z chorobami o podłożu autoimmunologicznym. Mogą one, jak inne cytostatyki, powodowaæ wiele działań niepożądanych. Wykazano, że zawodowe narażenie personelu medycznego na działanie leków przeciwnowotworowych również może prowadziæ do utraty włosów, która najczęściej, podobnie jak po chemioterapii, jest na ogół odwracalna. Wyłysienie jest jednym z najtrudniej akceptowanych przez pacjentów działań niepożądanych chemioterapii, ale jedynym, do którego można wcześniej przygotowaæ chorego.