Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Sprawozdanie z 11 Europejskiego Sympozjum Ultrasonografii Kontrastowej. Rotterdam, 26-27.01.2006 r.

Autor:
Piotr Lipiec
Typ:
type 5
Język:
PL
Czasopismo:
Polski Przegląd Kardiologiczny
Rok:
2006
Tom:
8
Numer:
2
Strona początkowa:
145
Strona końcowa:
146
ISSN:
1507-5540
Słowa kluczowe:
sprawozdanie
Czytaj

W styczniu tego roku w Rotterdamie odbyło się 11 Europejskie Sympozjum Ultrasonografii Kontrastowej. Te coroczne sympozja, organizowane przez zespół z Uniwersyteckiego Centrum Medycznego w Rotterdamie, Erasmus MC, są odpowiedzią na gwałtowny postęp w dziedzinie ultrasonografii kontrastowej dokonujący się w ostatnim dziesięcioleciu. Technika ta, stosowana początkowo jedynie w badaniach doświadczalnych, stała się w ostatnim czasie cennym klinicznym narzędziem diagnostycznym. Wciąż jednak wydaje się istnieć wiele interesujących potencjalnych zastosowań tej metody wymagających dalszych intensywnych badań. Stąd wynika konieczność ścisłej współpracy specjalistów zajmujących się właściwościami fizycznymi, chemicznymi i biologicznymi środków kontrastowych, inżynierów specjalizujących się w technologii produkcji kontrastów oraz klinicystów (kardiologów, radiologów i innych) badających przydatność środków kontrastowych w warunkach klinicznych. Okazji do spotkań i wymiany poglądów specjalistów wtak różnych dziedzinach dostarczają właśnie sympozja w Rotterdamie. Podkreślić należy, że pomimo swej nazwy, konferencja ta ma zasięg przekraczający granice Starego Kontynentu - biorą w niej udział wiodący badacze zarówno z Europy, jak i Stanów Zjednoczonych. Pierwszą sesję kliniczną otwierał referat M. Monaghana (Londyn), który przedstawił swoje doświadczenia m.in. z zastosowaniem środków kontrastowych dla poprawy wizualizacji wsierdzia w obciążeniowych trójwymiarowych (3D - 3-dimen-sional) badaniach echokardiograficznych. Techniki 3D umożliwiają skrócenie czasu akwizycji, co w przypadku badań obciążeniowych ma szczególnie istotne znaczenie. Jednak znaczącym problemem u wielu pacjentów jest suboptyma I na jakość obrazu. Jak wskazują wyniki badań Monaghana i wsp., techniki kontrastowe pozwalają na istotną poprawę jakości uzyskiwanych danych oraz poprawę wizualizacji granic wsierdzia -odsetek zarejestrowanych pętli o jakości uniemożliwiającej wiarygodną analizę zmniejszył się dzięki użyciu kontrastu z 18,3 do 0,75% (p<0,001). Podobne wyniki uzyskali Nemes i wsp. - w ich badaniach zastosowanie środka kontrastowego w echokardiografii obciążeniowej 3D pozwoliło na zmniejszenie odsetka segmentów mięśnia lewej komory o jakości uniemożliwiającej wiarygodną analizę z 8,8 do 2,0% w spoczynku (p<0,001) i z 31,7 do 1,6% na szczycie obciążenia (p<0,001). W tej samej sesji wygłoszony został też referat R. Seniora z ośrodka w Harrow w Wielkiej Brytanii, dotyczący innego, budzącego ogromne nadzieje zastosowania środków kontrastowych w echokardiografii - dla oceny perfuzji mięśnia sercowego. Podane dożylnie środki kontrastowe powodują wystąpienie wzmocnienia kontrastowego w mięśniu sercowym w stopniu zależnym od regionalnej perfuzji. Wzmocnienie to można oceniać zarówno jakościowo, jak i ilościowo. Połączenie technik echokardiografii obciążeniowej i perfuzyjnej echokardiografii kontrastowej może stanowić interesującą alternatywę dla innych nieinwazyjnych metod obrazowych, jak techniki radioizotopowe. Wyniki badań Lipca i wsp. przedstawione w trakcie sympozjum wskazują, iż wizualna ocena perfuzji przy użyciu technik obrazowania czasu rzeczywistego poprawia wartość diagnostyczną echokardiografii obciążeniowej z dipirydamolem i atropiną w identyfikacji pacjentów z istotnymi zwężeniami tętnic wieńcowych. Ponadto technika ta charakteryzuje się dobrą zgodnością ze scyntygrafią perfuzyjną {Single Photon Emission Computed Tomography - SPECT) w wykrywaniu zaburzeń pe-fuzji, przy czym podobna czułość przy wyższej swoistości pozwala obciążeniowej echokardiografii perfuzyjnej na osiągnięcie większej dokładności niż SPECT w wykrywaniu choroby wieńcowej. Natomiast wyniki badań Kasprzaka i wsp. wskazują na możliwości zastosowania spoczynkowego perfuzyjnego badania echokardiograficznego z ilościową oceną wzmocnienia kontrastowego dla detekcji istotnych zwężeń tętnic wieńcowych u pacjentów bez odcinkowych zaburzeń kurczliwości. Ponieważ echokardiograficzne techniki kontrastowe używane są w codziennej praktyce klinicznej od stosunkowo krótkiego czasu, wciąż podnoszone są obawy o ich bezpieczeństwo. Tym bardziej, iż niektóre publikacje wskazują na częstsze występowanie przedwczesnych skurczów komorowych w trakcie badań z użyciem bramkowanych trybów obrazowania. Jeszcze mniej w literaturze jest danych na temat bezpieczeństwa obrazowania efektu kontrastowego w czasie rzeczywistym przy użyciu technik z niskim indeksem mechanicznym. Tego zagadnienia dotyczyła praca Dijkmansa i wsp., którzy stwierdzili, iż zarówno u zdrowych ochotników, jak i pacjentów z chorobą wieńcową, zastosowanie kontrastu Sonovue i obrazowania perfuzji w czasie rzeczywistym nie zwiększa częstości przedwczesnych skurczów komorowych w trakcie echokardiograficznych badań obciążeniowych. Bardzo interesująca wydaje się możliwość zastosowania technik kontrastowych dla oceny zaawansowania procesu miażdżycowego. W literaturze przedmiotu pojawiły się doniesienia świadczące o przydatności ultrasonografii tętnic szyjnych z zastosowaniem technik kontrastowych dla oceny neo-waskularyzacji zmian miażdżycowych i badania naczyń odżywczych tętnic (vasa vasorum), mających istotne znaczenie dla rozwoju procesu miażdżycowego. Shah i wsp. przedstawili pracę potwierdzającą dokładność oceny neowaskularyzacji zmian miażdżycowych w obrębie tętnic szyjnych za pomocą ultraso-nografii kontrastowej u pacjentów poddawanych następczej endarterektomii i histopatologicznej ocenie waskularyzacji. Natomiast wyniki badań Magnoniego i wsp. wskazują na związek stopnia neowaskularyzacji zmian miażdżycowych w tętnicach szyjnych ocenianego za pomocą ultrasonograf i i kontrastowej z echogenicznością tych zmian, która, jak wiadomo, przekłada się na stopień ryzyka incydentów niedokrwienia ośrodkowego układu nerwowego. W innej, przedstawionej na sympozjum pracy z tego ośrodka wykazano, iż stopień neowaskularyzacji zmian miażdżycowych oceniany za pomocą ultra-sonografii kontrastowej koreluje z grubością kompleksu intimamedia. Dużo miejsca na sympozjum poświęcono potencjalnym terapeutycznym zastosowaniom środków kontrastowych - dla celowanego dostarczania leków i genów oraz udrażniania naczyń zamkniętych przez skrzepliny. Wydaje się jednak, iż mimo zachęcających wyników badań eksperymentalnych, techniki te są wciąż dalekie od zastosowania w praktyce klinicznej. W trakcie sympozjum przedstawione były również prace dotyczące obrazowania ultrasonograficznego innych narządów, jak wątroba, trzustka, tarczyca czy prostata, gdzie techniki kontrastowe pozwalają na uzyskanie wielu cennych informacji, czasem niemożliwych do uzyskania alternatywnymi metodami obrazowania. Podsumowując, można stwierdzić, że na tegorocznym sympozjum przedstawiono wiele interesujących doniesień z zakresu ultrasonografu kontrastowej bezpośrednio przekładających się na rozwój metody; ważną część stanowiły również prace eksperymentalne dotyczące fizyki ultradźwięków i mikropęcherzyków kontrastu oraz technologii związanych z sygnałem echokardiograficznym. Z wyjątkiem sugestywnych obrazów filmowych z ultraszybkich kamer (Brandaris) uwidaczniających złożone interakcje fal dźwiękowych i cząstek kontrastu były one mniej przemawiające dla klinicysty, jednak współpraca specjalistów tych dziedzin z lekarzami i możliwość wystąpień na wspólnych konferencjach (stanowiąca od pierwszej edycji charakterystyczną cechę rotterdamskiego Sympozjum) niewątpliwie przyczynia się do dynamicznego rozwoju metody, jaki nastąpił w ostatnim okresie.