Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Protothecosis - etiologia, obraz kliniczny, terapeutyka i diagnostyka laboratoryjna

Autor:
Tomasz Jagielski
Typ:
Prace poglądowe
Język:
PL
Czasopismo:
Mikologia Lekarska
Rok:
2006
Tom:
13
Numer:
4
Strona początkowa:
307
Strona końcowa:
313
ISSN:
1232-986X
Słowa kluczowe:
glony, Prototheca, protothecosis
Czytaj

Rodzaj Prototheca obejmuje jednokomórkowe, pozbawione chlorofilu, saprofityczne glony, szeroko rozpowszechnione w środowisku. Występująone w wodzie słodkiej i słonej, ściekach, glebie, odchodach zwierzęcych. Wykrywa się je w wielu produktach żywnościowych, takich jak: mięso wołowe i wieprzowe, owoce morza, krowie mleko. Od czasu gdy rodzaj Prototheca zaproponowany został w 1894 r. przez Krügera, problem przynależności taksonomicznej organizmów objętych tąjednostką, niejednokrotnie stanowił przedmiot naukowej kontrowersji. Początkowo uznawane za grzyby drożdżopodobne, zostały następnie zaliczone do glonów, ze względu na jednakowy sposób rozmnażania jaku przedstawicieli rodzaju Chlorella. Klasyfikację tę utrzymano wrazz wynikami badań filogene-tycznych, wskazującymi na bliski związek pokrewieństwa między organizmami Prototheca a2\e\onym\ $onam\ Auxenochlorella protothecoides. Obecnie rodzaj Prototheca włączany jest do rzędu Chlorellales w klasie Trebouxiophyceae i obejmuje 5 gatunków: P. wickerhamii, P. zopfii, P. moriformis, P. ulmea oraz P. sta-gnora. Spośród znanych gatunków Prototheca, tylko 2 - P. wickerhamii oraz P. zopfii, są patogenne dla człowieka i zwierząt, będąc etiologicznymi czynnikami protothecosis. Przy czym o ile P. wickerhamii odpowiada przede wszystkim za zakażenia u ludzi, P. zopfii wywołuje chorobę głównie u zwierząt, najczęściej u bydła i psów. Wyróżnia się 3 kategorie kliniczne protothecosis u ludzi: skórną, stawową (olecranon bursitis) oraz uogólnioną (rozsianą) o charakterze infekcji oportunistycznych, występujących u pacjentów z silną immunosupresją. Mechanizm patogenezy zacień wywoływanych przez glony Prototheca pozostaje niejasny, chociaż powszechność występowania w przyrodzie wobec sporadyczności zacień przemawiaæ może za niską ich wirulencją. W połowie przypadków protothecosis wykryto istnienie lokalnego lub systemowego czynnika immunosupresyjnego. Najczęstszą drogę zakażenia stanowi kontakt z zanieczyszczoną wodą, poprzedzony urazem mechanicznym. Jakkolwiekwciążbrakwystandaryzowanej procedury terapeutycznej, w leczeniu protothecosis wykazano skuteczność typowych leków przeciwgrzybiczych. Niewielkie i zlokalizowane zmiany skórne poddawano także z powodzeniem interwencji chirurgicznej. Rozpoznanie protothecosis opiera się na identyfikacji drobnoustroju w kulturze lub badaniu histopatologicznym. W obrazie histopatologicznym, komórki Prototheca wystę-pująwewnątrz makrofagów lub pozakomórkowo, przy czym odpowiedź zapalna tkanki jest zróżnicowana. Endospory i sporangia Prototheca bardzo dobrze widoczne w barwieniu metodą PAS lub Gomoriego stanowiącharakterystyczne elementy diagnostyki różnicowej protothecosis. Glony Prototheca rosną na większości podłoży hodowlanych stosowanych w diagnostyce mikologicznej. Na agarze Sabourauda tworzągładkie, białokremowe kolonie, przypominające kolonie drożdżaków, widoczne po 48 godz. inkubacji w temp. 25-37°C. Inhibitorami wzrostu są: temperatura powyżej 40°C, cykloheksamid, tetracyklina oraz typowe leki przeciwgrzybicze, jakamfoterycyna B i ketokonazol. Przypisanie do gatunku uzyskuje się dopiero dzięki zastosowaniu testów na przyswajalność węglowodanów. Jakkolwiekzakażenia glonami Prototheca są niezwykle rzadkie u ludzi, nie należy ich ignorowaæ. Przeciwnie, wymagają stałego i precyzyjnego nadzoru sanitarno-medycznego. Pozwoli to lepiej zrozumieć epidemiologię oraz mechanizmy patogenetyczne towarzyszące protothecosis. Niniejsza praca stanowi prezentację najważniejszych zagadnień dotyczących zarówno protothecosis, jak też wywołujących ją bezbarwnych glonów Prototheca.