Wydawnictwo medyczne Cornetis

Wydawnictwo medyczne

+48 71/ 792 80 77 sekretariat@cornetis.pl

Oferta dla wydawnictw - SYSTEM CORPRESS

Artykuły medyczne

Tytuł: Budowa somatyczna 9-letnich chłopców o różnym poziomie sprawności fizycznej

Autor:
Paweł Tomaszewski, Piotr Żmijewski, Jan Gajewski, Katarzyna Milde, Beata Szczepańska
Typ:
Prace oryginalne
Język:
PL
Czasopismo:
Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism
Rok:
2011
Tom:
17
Numer:
3
Strona początkowa:
129
Strona końcowa:
133
ISSN:
2081-237X
Słowa kluczowe:
antropometria, budowa somatyczna, sprawność fizyczna, chłopcy
Czytaj

Wprowadzenie: Wynikające ze współoddziaływania czynników genetycznych i środowiskowych różnice potencjału somatycznego wyrażonego m.in. wysokością, masą i proporcjami ciała, mogą decydować o odmiennych predyspozycjach i zdolnościach motorycznych dzieci i młodzieży. Poznanie morfologicznych uwarunkowań sprawności fizycznej ułatwia bardziej racjonalne kierowanie procesem wychowania fizycznego. Cel pracy: Charakterystyka budowy somatycznej 9-letnich chłopców o zróżnicowanym poziomie sprawności fizycznej. Materiał i metody: Pomiary cech somatycznych oraz sprawności fizycznej przeprowadzono wśród 308 uczniów klas III wybranych warszawskich publicznych szkół podstawowych. Na podstawie wyników Międzynarodowego Testu Sprawności Fizycznej wyodrębniono wśród badanych grupę o niskiej (poniżej dolnego kwartyla; n=77) oraz wysokiej (powyżej górny kwartyla; n=76) sprawności fizycznej. U badanych dokonano pomiaru wysokości i masy ciała, wysokości siedzeniowej, rozpiętości ramion, obwodu talii i bioder, szerokości barków i bioder oraz grubości 5 fałdów skórno- -tłuszczowych. Na podstawie fałdów mierzonych na ramieniu i łopatce oszacowano u badanych procentową zawartości tkanki tłuszczowej. Obliczono wartości wskaźnika smukłości i wskaźnika WHR (waist-to-hip ratio), stosunek wysokości siedzeniowej do wysokości ciała oraz stosunek szerokości barków do szerokości bioder. Na podstawie wartości BMI wśród badanych wyodrębniono chłopców charakteryzujących się niedowagą, nadwagą lub masą prawidłową oraz oszacowano ich rozpowszechnienie w grupach o niskiej i wysokiej sprawności fizycznej. Wyniki: Nie stwierdzono istotnego zróżnicowania wysokości ciała, długości tułowia oraz rozpiętości ramion między grupami chłopców o niskiej i wysokiej sprawności fizycznej. Chłopcy o niskiej sprawności charakteryzowali się jednak znamiennie (p <0,001) większą masą ciała (o ok. 18%), niemal 2-krotnie większą zawartością tkanki tłuszczowej (24,0 vs. 13,7%) oraz istotnie większym obwodem talii w stosunku do obwodu bioder. Cechowała ich również w porównaniu z chłopcami o wysokiej sprawności znamiennie (p <0,001) mniejsza smukłość, mniejsza (p <0,001) szerokość barków w stosunku do szerokości bioder oraz krótsze (p <0,05) w stosunku do wysokości ciała kończyny dolne. Wśród badanych o wysokiej sprawności fizycznej zaobserwowano, w porównaniu z grupą mniej sprawną, istotnie (p <0,001) większą częstość występowania osób o masie prawidłowej (odpowiednio 87 i 47%). Jedynie 11% chłopców sprawniejszych posiadało nadmierną masę ciała, podczas gdy w grupie chłopców o niskiej sprawności odsetek badanych z nadwagą był istotnie (p <0,001) wyższy i wynosił 47%. Wnioski: Wysokość ciała oraz pozostałe cechy długościowe decydują o poziomie sprawności fizycznej chłopców w wieku wczesnoszkolnym w znacznie mniejszym stopniu niż masa i związane z nią wymiary szerokościowe ciała. Rozpowszechnienie nadmiernej masy ciała u chłopców o niskiej sprawności fizycznej jest niepokojąco wysokie. Konstatacja ta wskazuje na fakt, zgodnie z którym wśród uczniów najmniej sprawnych należy zadbać o dodatkowe formy aktywności ruchowej, które przyczynią się do redukcji tkanki tłuszczowej oraz wpłyną na zmniejszenie niedoborów sprawności fizycznej.